arama

Mehmed UZUN Kimdir Biyografisi

Mehmed UZUN Kimdir Hakkında
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • admin
  • Beğen
    Loading...

Kürt Tarihinin En Kıymetli Yazarlarından MEHMED UZUN‘u Kaleme alacağız Bu Yazımızda Mehmet Uzun Gibi Kıymetli Bir Yazar Şairi Dile Getirirken Yaşamın Zor Evresinde Bile Kürt Gençlerine İlham Kaynağı Olmuştur, Rahmetle Saygıyla Anıyoruz..

Mehmed Uzun KİMDİR

Mehmed Uzun 1953 yılında Siverekte doğdu.
Annesi Zaza ve Babası Kürttür.
Babası hayvan alıp satan bir tüccar olan Mehmed’in 5 kardeşi daha vardı.
Küçük yaşlarda ailesinden duyduğu masal ve efsaneler, sanatının temelini oluşturmuştur.
İleride yazacağız eserlerin kaynağı, bu çocukluğundaki anılardan beslenecektir.
Bu konu ile ilgili olarak kendisi de şu şekilde söylemektedir;

Geniş aşiret evimizde konuşulan dil Kürtçeydi.
Sayılmayacak kadar çok amca, teyze, hala, dayı ve
yakın akrabalarım hep Kürtçe, Kürtçenin iki lehçesi Kurmanci ve Dimili, konuşuyordu.
Dedem ve anneannemin anlattığı masal ve öyküler hâlâ kulaklarımda.
Onlar hâlâ zaman zaman geceleri çalışma odamın penceresine gelerek bana göz kırpıyorlar.
Babamın işlemeli, uzun “bilur”u ile çalarak söylediği
Meme Alan” ‘Cembeliye Hekkare û Binevşa Nann’,
Siyabend û Xece” ve diğer destanlar, bugün de, kendimi iyi hissetmediğim zamanlar,
gelip bana yardımcı oluyorlar.

Mehmed Uzun Eğitim Hayatı

Mehmed Uzun 7 yaşında okula başlamış okulda anadilinden farklı olarak Türkçe eğitim veriliği için zorluklar yaşamıştır.
3 Mart 1972’de, solculara destek verdiği gerekçesiyle gözaltına alındı.
Tutuklandıktan sonra Diyarbakır Askerî Cezaevi’ne sevk edildi.
Kürtçe okuma ve yazmayı da burada, Musa Anter ve kuzeni Ferit Uzun’un yardımıyla öğrendi.
2 sene hapis yattıktan sonra 1974’te uygulanan genel af ile serbest kaldı.
Ankara Yüksek Teknik Öğretmen Okulu’nda eğitim gördü.
Burada arkadaşları ile Komal Yayın evini kurdu.
Yayınladıkları yazılar ile ‘bölücülük’ suçlamasıyla tekrar tutuklanarak Ankara Merkez Kapalı Ceza ve Tutukevi’ne gönderildi.
Çıktığı mahkemede savcıya hitaben Kürtçe konuşarak anadilinin varlığını kanıtlamaya çalıştı.
Mehmed Uzun 15 Eylül 1976’da tahliye edildikten sonra, 26 Ağustos 1977’de sahte Tunus pasaportu ile İsveç’e gitti.
Mehmed Uzun 12 Eylül Darbesinin ardından darbecilerin Yazarlara uyguladıkları politikaları eleştirdiği için ,
1981 yılında Türkiye vatandaşlığından çıkarıldı.
Sürgün dönemi ile ilgili ise şöyle demektedir..

Yazarlığım, varlığım sürgün geleneğine çok fazla bağlı.
Aidiyetlerimin en önemlilerinden biri de budur; ben sürgün edebiyatına ait bir yazarım.
Ve o sürgün geleneği ile benim kişisel deneyimlerim olmasaydı orada mümkün değil bu yazarlık kurulmayacaktı.
İsveç ve Dünya Gazeteciler Birliği,
Uluslararası ve İsveç PEN Kulübü üyesi olan yazar,
Kürt PEN Kulübü’nün kurulmasına da önayak olmuştur.
İsveç’te yaşadığı yıllar boyunca ülkenin kültür ve edebiyatını derinden öğrenen ve
İsveççe çalışmalarda da bulunan yazar, İsveç Yazarlar Birliği’nin yönetim kurulu üyesiydi.

Mehmed Uzun Yargılanması ve Son Yılları

Mehmed Uzun Yazdığı romanlar ve yazılardan dolayı hayatı sürgünde ve ceza evlerinde geçti.
Asılsız suçlamalar karşısında Mehmed Uzun’la Dayanışma Komitesi kuruldu ve beraat etmesinde etkin rol oynadı.
Mayıs 2006’da mide kanseri olduğu öğrenildi ve bir süre Stockholm’de tedavi gördü.
13 Temmuz’da Memleketi Diyarbakır’a geldi ve ‘Ben buraya ölmek için değil, yaşamak için geldim.
sözünü söyledi.

Lakin hastalığından dolayı 11 Ekim 2007’de, Dicle Üniversitesi Hastanesi’nde dünyaya gözlerini yumdu.
Vasiyeti üzerine kılınan cenaze namazının ardından,
cami önündeki kalabalığa sırasıyla Yaşar Kemal, Şerafettin Elçi,
Ahmet Türk ve Osman Baydemir’in yaptığı konuşmaların ardından Mardinkapı Mezarlığı’na defnedildi.

Mehmed Uzun Eserleri

Tu (Sen), Roman (1985)

Mirina Kalekî Rind (Yaşlı Rind’in Ölümü) Roman, (1987)

Siya Evînê (Yitik Bir Aşkın Gölgesinde) Roman, (1989)

Rojek ji Rojên Evdalê Zeynikê (Abdalın Bir Günü), Roman (1991)

Destpêka Edebiyata Kurdî (Kürt Edebiyatına Giriş), İnceleme (1992)

Hêz û Bedewiya Pênûsê (Kalemin Gücü ve Görkemi), Denemeler (1993)

Mirina Egîdekî (Bir Yiğidin Destanı), Destan-Ağıt (1993)

Världen i Sverige (Tüm Dünya İsveç’te), Edebiyat Antolojisi, M. Grive ile birlikte (1995)

Antolojiya Edebiyata Kurdî (Kürt Edebiyat Antolojisi), Antoloji, iki cilt (1995)

Bîra Qederê (Kader Kuyusu), Roman, (1995)

Nar Çiçekleri, Deneme (1996)

Ziman û Roman (Dil ve Roman), Söyleşiler (1997)

Bir Dil Yaratmak, Söyleşiler (1997)

Dengbêjlerim, Deneme (1998)

Ronî Mîna Evîne – Tarî Mîna Mirinê (Aşk Gibi Aydınlık Ölüm Gibi Karanlık), Roman (1998)

Zincirlenmiş Zamanlar Zincirlenmiş Sözcükler, Deneme (2002)

Dicle’nin Sesi I – Hawara Dîcleyê (Dicle’nin Yakarışı), Roman (2002)

Diclenin Sesi II – Dicle’nin Sürgünleri, Roman (2003)

Ruhun Gökkuşağı, Anlatı (2005)

Küllerinden Doğan Dil ve Roman, Söyleşiler (2005)

Bir Romanın Hatıra Defteri, Günlük (2007)

Mehmed Uzun  Aldığı Ödüller

1 Türkiye Yayıncılar Birliği Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü – 2001
2 Berlin Kürt Enstitüsü Edebiyat Ödülünü (“roman sanatına ilişkin belirleyici katkılarından” dolayı) – 2001
3 Torgny Segerstedt Özgürlük Kalemi Ödülü (“edebiyat ve sözün özgürlüğüne ilişkin duruşundan” dolayı) – 2001
4 Stina-Erik Lundeberg Ödülü (“İsveç kültür yaşamına sunduğu katkılarından” dolayı, İsveç Akademisi) – 2002
5 Kürdistan Bölgesel Yönetimi Onur Ödülü – 2005
6 Diyarbakır Belediyeleri Onur Ödülü – 2005